Sociaal werk in transitie - SOWIT

Sociaal werk in transitie

Uitgangspunt: transitie

Dat we ons vandaag in een mondiale crisis bevinden kan moeilijk ontkend worden. Die crisis heeft heel wat gezichten, zowel ecologisch, economisch als sociaal, en die verschillende aspecten staan niet zomaar los van elkaar. Zo zijn zowel de economische als de ecologische crisis ook sociale crisissen.

Het lijkt meer dan ooit noodzakelijk om de mondiale crisis in haar geheel en in haar volle complexiteit te benaderen. En dat houdt in dat we de fundamentele uitgangspunten van onze samenleving en onze handelingspatronen die daarop afgestemd zijn grondig herbekijken. Het gaat o.i. om een heuse paradigmaverandering, en wanneer we die willen realiseren via een proces van sociale verandering, dan spreken we van een sociale transitie.

Omdat de armen en zwakkeren in onze samenleving de grootste slachtoffers van de crisis zijn, is deze transitie een cruciale aangelegenheid voor het sociaal werk. Dat was het uitgangspunt van het project SOWEDO. Het ontwikkelde een visie op duurzame ontwikkeling waarin het respect voor ecologische grenzen intrinsiek verknoopt is met sociale rechtvaardigheid, participatie en welzijn. Het Kennisnetwerk SOWIT  wil in die lijn verder werken.  

Sociaal werk in transitie

Een transitie gaat om een systeemverandering, de overgang naar een ander soort samenleving dan die van vandaag. De huidige mondiale crisis maakt dat dergelijke transitie vandaag al bezig is. De vraag is echter: ten goede of ten kwade? Het komt er dus op aan om de optredende veranderingen in een wenselijke richting te beïnvloeden.

Transitie wordt zo een proces van bewuste sociale verandering over een langere termijn dan we in onze gangbare acties en beleid gewoon zijn. Daarbij is transitie geen enkelvoudig proces, maar een complexe en veelgelaagde maatschappelijke verandering op basis van de interactie tussen ontwikkelingen in meerdere sociale dimensies: ecologisch, technologisch, economisch, sociaal, institutioneel, cultureel… Een duurzaamheidstransitie vraagt dan om parallelle veranderingen in de belangrijkste subsystemen van de samenleving zoals: het energiesysteem, de mobiliteitspatronen en –systemen, het model van voedselproductie en –distributie, de organisatie van arbeid en zorg, enzovoort.

Een transitie raakt dus aan alle aspecten van ons leven en ook het sociaal werk kan daar niet aan ontsnappen. ‘Sociaal werk in transitie’ heeft daarom een dubbele betekenis:

  • Welke plaats en bijdrage heeft het sociaal werk in de transitie naar een duurzame samenleving?
  • Hoe moet het sociaal werk daar zelf voor in transitie gaan?

SOWIT wil daarom een plek zijn voor grondige reflectie en daarop gebaseerd onderzoek over de plaats en betekenis van sociaal werk in het licht van een leefbare en rechtvaardige toekomst.