Sociaal werk in transitie - SOWIT

Een veerkrachtige samenleving


De ontwikkeling en publicatie van het boek Een veerkrachtige samenleving. Sociaal werk en duurzame ontwikkeling was een project op zich, dat de financiering van het project SOWEDO ver overschreed. Het kon slechts met de vrijwillige inzet van heel wat mensen gerealiseerd worden en het toont daarbij de mogelijkheden van een actief netwerk. Het boek bevat zowel grotere als kleinere bijdragen van mensen uit sociale hogescholen: Sociale School Heverlee (6), Artevelde (2), Artesis (1), KHKempen (2) Fontys Eindhoven (1) ; universiteiten: KU Leuven (4), UGent (1); het sociale werkveld (12); Vlaamse Overheid (1).

De praktische realisatie ervan gebeurde via een sterke sturing vanuit een basisconcept voor het boek door eindredacteur Jef Peeters. Daarbij kregen alle hoofdstukken meerdere versies om tot een samenhangend geheel te komen.

Voor de uitgave werd er een beperkte sponsoring verkregen bij de Provincie Vlaams-Brabant waarmee enkele productiekosten, zoals originele tekeningen, alsook de lancering van het boek gefinancierd konden worden.

Het boek kwam in september 2010 uit bij uitgeverij EPO, en kende al een tweede druk in juni 2011. De officiële lancering vond plaats op 6 oktober 2010 in het provinciegebouw in Leuven. Verdere presentaties waren er in Antwerpen (18-10-2010) en Gent (3-3-2011) (zie ook lezingen).
Kaft Een veerkrachtige samenleving
Concept
Het uitgangspunt was om de resultaten van het tweejarige project SOWEDO te verwerken tot een toegankelijke publicatie die zowel docenten en studenten in het sociaal werk als mensen uit het werkveld kon aanspreken. Het thema ‘sociaal werk en duurzame ontwikkeling’ is echter zeer breed. Een boek dat voornamelijk het omvattende kader zou brengen dat tijdens het project ontwikkeld werd, zou wellicht te weinig aanspreken omwille van een beperkte herkenbaarheid voor de praktijk. Daarom was het aangewezen om zowel in de diepte als in de breedte aan te vullen met relevante deelthema’s door op die vlakken deskundige auteurs. Daarnaast zouden goed geselecteerde praktijkvoorbeelden meer theoretische inzichten concretiseren en met elkaar verbinden.

Die brede waaier maakt het ook beter mogelijk dat lezers zelf de transfer maken naar hun eigen werkterrein. Bovendien kan zo een bruikbaar handboek gerealiseerd worden, wat goed is voor de oplage en dus voor de prijs en de betaalbaarheid voor studenten.

Die overwegingen leidden tot een boek met vijf delen die elk vanuit een ander standpunt de relatie tussen sociaal werk en duurzame ontwikkeling belichten. Een algemene conceptuele uiteenzetting biedt daarbij een kader van waaruit de verbanden kunnen gelezen of door de lezer zelf verder ingevuld worden. Door de verschillende invalshoeken ontstaat er immers een netwerk van verwijzingen. Daarbij komen verspreid over de onderscheiden benaderingen verschillende vormen van sociaal werk aan bod. De breedte van het werkterrein laat evenwel niet toe alle werkvormen een plaats te geven, maar een weloverwogen selectie probeert de relevantie voor dat brede werkveld aan te tonen.

Structuur
Deel I Een oriënterend conceptueel kader
Dit deel brengt een kader voor de verbinding van concepten uit het discours over duurzame ontwikkeling met concepten uit het sociaal werk, zowel op normatief vlak als praktijkgericht. Dat mondt uit in een generiek sociaalecologisch praktijkmodel voor het sociaal werk.

Deel II  Processen van sociale verandering
Duurzame ontwikkeling is een proces van maatschappelijke verandering, en daarom focust dit deel op een aantal voor het sociaal werk belangrijke deelprocessen. De keuze daarvan kadert in het praktijkmodel uit deel I.

Deel III  Thema’s en praktijken
In dit deel worden een aantal belangrijke thema’s uitgediept die eerder beperkt aan bod kwamen in het conceptueel gedeelte. Daarbij worden de onderscheiden thema’s telkens verbonden met een sociaalwerkpraktijk die er illustratief voor is.

Deel IV  Sociaalwerkpraktijken als knopen in een netwerk
In dit deel vertrekt elk hoofdstuk van een bepaald werkterrein via een complementaire keuze met wat al aan bod gekomen is. Vanuit het oriënterend kader staan die echter niet op zich, maar vragen om bewuste verknoping met andere praktijken.

Deel V  Leren voor duurzame ontwikkeling
Dit deel heeft aandacht voor educatie voor duurzame ontwikkeling, focust daarbij op belangrijke competenties als systeemdenken en toekomstdenken en reflecteert op enkele onderwijservaringen.

Daarnaast staan er verspreid over het boek tien praktijkverhalen. 
Een volledige inhoudstafel van Een veerkrachtige samenleving kan je hier downloaden.